|
WAT IS MICROVEZEL? |
| De microvezeldoek heeft met veelbelovende
namen zoals wonderdoek of duizend-en-een-dingen-doekje- in snel tempo de
huishoudelijke en professionele markt veroverd. Oorspronkelijk hadden
chemici andere plannen met de flinterdunne draden. Op zoek naar een
kunstvezel voor thermische kleding, ontwikkelden ze halverwege de jaren
tachtig de microvezel. De daarvan geweven stof voelt prettig aan doordat ze
goed in staat is transpiratievocht op te nemen. Een nadeel dient zich al
snel aan: het materiaal trekt stof en vuil aan. |
| Een Zweedse fabrikant maakt van de nood
een deugd door begin jaren negentig een schoonmaakdoek te ontwikkelen dat
bestaat uit microvezels. De eerste jaren komt de verkoop traag op gang.
Mensen reageren sceptisch: de zoveelste superdoek. Rond 1997 is het product
opnieuw ontdekt. Dankzij verbeterde technieken duikt de vezel ook weer op in
sportkleding, bergschoenen en meubelstoffen. |
| Een microvezel heeft een doorsnede van
minder dan 0,012 millimeter, zo'n honderd keer dunner dan een menselijke
haar. De dunne kunststofdraad is ongelooflijk licht, 10 kilometer microvezel
weegt minder dan een gram. Synthetische vezels bestaan uit polymeren, lange
ketens aaneengeschakelde moleculen, vergelijkbaar met een kralenketting. De
draad waaruit uiteindelijk de microvezels ontstaan, bestaan voor 70 procent
uit polyester. De rest is polyamide, een polymeer dat beter bekend is als
nylon. Op het moment dat de kunstvezel tot doek is geweven of gebreid, is er
nog geen sprake van een wonderdoekje. Microvezels ontstaan pas na chemische
behandeling of door tijdens het fabricageproces kracht op het doekje uit te
oefenen. Onder invloed van een chemisch badje, een krachtige waterstraal of
het strekken van het weefsel verbreekt de verbinding tussen polyamide en
polyester. |
| De van oorsprong ronde vezel valt uiteen
in een stervormige kern van polyamide, omgeven door wigvormige
polyestervezels. Een dwarsdoorsnede van de vezel is te vergelijken met een
ster, geknipt uit een cirkel van papier. De driehoekige papiersnippers die
overblijven, stellen de polyestervezel voor. Het polyesterdeel vormt de
echte microvezel, maar de stervormige polyamidekern heeft wel degelijk een
functie. Olie en vet hechten gemakkelijk aan polyamide. Bij een gewone doek
is zeep nodig om datzelfde effect te bereiken: de zeep dient als oplosmiddel
en zet de vettige resten om in minuscule druppels die de doek vervolgens
opzuigt. |
| Microvezeldoekjes reinigen snel doordat
ze een enorm oppervlak hebben, vele malen groter dan de zichtbare
afmetingen. Daar zijn de ontelbare driehoekvormige polyestervezeltjes
verantwoordelijk voor. Een groot oppervlak betekent een hoog opzuigend
vermogen: grote doeken nemen nu eenmaal meer vuil op dan kleine doeken. De
vezels zitten dicht opeengepakt. De tussenliggende kieren trekken door de
capillaire werking het water met de daarin aanwezige vuildeeltjes omhoog.
Capillaire werking is het verschijnsel dat vloeistof in een nauwe ruimte
tegen de wanden omhoog kruipt. Dat is mooi te zien bij een glas limonade met
een rietje. In het rietje staat de vloeistof hoger dan in de rest van het
glas. Gewone doeken hebben ook een zuigende werking, maar die is veel minder
omdat de poriën groot zijn. Met hun scherpe hoeken dringen microvezels diep
door in het vuil, veel verder dan een ronde vezel dat kan. Microvezels
pakken vuil beet, ronde vezels aaien er overheen. Het materiaal trekt vuil
zo goed aan dat met de hand uitspoelen nauwelijks helpt. Alleen een
machinale wasbeurt kan een vies doekje weer bruikbaar maken. |
| Droog heeft de vezel weer andere
voordelen. Dan laadt de doek statische elektriciteit op door de wrijvende
beweging over een oppervlak. De positief geladen doek trekt stofdeeltjes
naar zich toe. |
| Uit een onderzoek van TNO -in opdracht
van de Vereniging Schoonmaak Research blijkt dat een microvezeldoekje en wat
handwarm water bij veel vlekken sneller een goed resultaat behaalt dan een
gewone doek en warm sopje. Het rapport laat overigens ook zien dat een
gewone doek lang niet altijd zeep nodig heeft. Hoewel alleen water voldoende
is om met de microvezeldoek te werken, werkt de doek ook met gebruik van
schoonmaakmiddel vele malen beter dan convensionele schoonmaakdoeken. |
